Emeklilere yönelik seyyanen zam ve maaş iyileştirmesi formülleri tartışılırken, kademeli emeklilik beklentisi de gündemdeki yerini koruyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, EYT düzenlemesinin eksik hazırlandığını savunarak 1999-2008 yılları arasında sigortalı olanlar açısından ortaya çıkan kademelendirme sorununa dikkat çekti. Karakaş, seçim dönemine doğru kademeli emeklilik düzenlemesinin çıkarılacağını öngördüğünü söyledi.
TGRT Haber’de canlı yayına katılan SGK Başuzmanı İsa Karakaş ve SGK Uzmanı Murat Bal, emekli aylıklarının iyileştirilmesine yönelik seçenekleri ve kademeli emeklilik beklentisini değerlendirdi.
SEYYANEN ZAM İÇİN DÖRT KRİTER GÜNDEMDE
Programda emeklilere 10 bin ile 15 bin lira arasında seyyanen zam yapılması ihtimali ele alınırken, maaş artışında dikkate alınabilecek dört kriter paylaşıldı.
Buna göre prim gün sayısı, çalışma süresi, yaş ve emeklinin çalışmaya devam edip etmediği olası düzenlemede belirleyici başlıklar arasında gösterildi. Daha fazla prim ödeyenlere farklı artış yapılması, hizmet süresine göre maaşların kademeli iyileştirilmesi, 65 yaş üzerindekilere ayrı oran uygulanması ve çalışan emeklilerle çalışmayan emeklilerin farklı değerlendirilmesi seçenekler arasında yer aldı.
“EYT DÜZENLEMESİ EKSİK YAPILDI, 1999-2008 ARASINDA HİÇBİR KADEME YOK”
Program sunucusu Pınar Işık Ardor’un kademeli emeklilik düzenlemesinin çıkıp çıkmayacağına ilişkin sorusunu yanıtlayan İsa Karakaş, EYT düzenlemesinin hazırlanma sürecinde önceki ve sonraki dönemlerin yeterince değerlendirilmediğini söyledi.
Daha önce komisyon çalışmalarında düzenlemelerin kapsamlı biçimde ele alındığını hatırlatan Karakaş, EYT düzenlemesine ilişkin eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi:
“EYT meselesi yapıldığı zaman maalesef sadece 4 maddelik bir düzenleme yapıldı. Bunun öncesi, sonrası, istihdam boyutu ve sağlık boyutu düşünülmedi. Devletin en yetkilileriyle birlikte bir komisyonda yer alırken ben bu EYT meselesiyle ilgili bu hususları başlangıçtan beri dile getirdim. Şimdi siz yanlış ve eksik düzenleme yaptıysanız, bunun sonucunda emeklilikte kademe sorunu çıkmışsa burada sadece maaş boyutu değil, vicdani bir boyut da vardır. Elbette ki bu kademe sorununu çözmeniz gerekiyor.”
Karakaş, 2008’de gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformuyla 2035 yılına kadar kademeli bir geçiş öngörüldüğünü, ancak 1999-2008 arasındaki dönemin bu kapsamda değerlendirilmediğini belirtti.
Bu dönemde sigortalı olanların yaşadığı mağduriyete dikkat çeken Karakaş, şöyle konuştu:
“Ancak 1999 ile 2008 boyutunda hiçbir kademe yok. Eskiden sigortalı işe giriş bildirgesi elden veriliyordu. İşveren veya muhasebeci bildirgeyi hasbelkader ertesi gün verdiği için ya da unutulup yarım saat sonra verildiği için bu kişi uzun yıllar maaş alamayacak. Dolayısıyla bu adaletsizliğin çözülmesi gerekiyor”
“SEÇİMLER YAKLAŞTIĞI ZAMAN EMEKLİLİKTE KADEMENİN ÇIKACAĞINI ÖNGÖRÜYORUM”
Kademeli emeklilik konusunda çalışma bulunmadığı yönündeki açıklamaları değerlendiren Karakaş, bu açıklamaların gelecekte düzenleme yapılmayacağı anlamına gelmediğini savundu. Konuyla ilgili kapsamlı bir rapor hazırladıklarını belirten Karakaş, beklentisini şu sözlerle ifade etti:
“Benim öngörüm net: Şu anda ‘kademeli emeklilik çıkmayacak, çalışma yok’ demelerinin hiçbir önemi yok. Seçimler yaklaştığı zaman emeklilikte kademenin çıkacağını ben öngörüyorum. Bu konuda benim hiçbir şüphem yok.”
KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLERE SOSYAL MEDYA ÇAĞRISI
Kademeli emeklilik talebini dile getiren sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını değerlendiren Karakaş, örgütlenme ve seslerini duyurma konusunda daha etkili olmaları gerektiğini söyledi.
EYT sürecinde yaşananları örnek gösteren Karakaş, geçmişte karar alıcıların EYT’lilerin sayısını başlangıçta düşük tahmin ettiğini, kendilerinin ise milyonlarca kişilik bir kitlenin bulunduğuna dikkat çektiğini anlattı.
Karakaş, kademeli emeklilik bekleyenlerin sosyal medyadaki etkinliğini yetersiz bulduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Emeklilikte kademe bekleyen STK temsilcileri çok iyi çalışıyor ancak sosyal medyada çok zayıf olduklarını söyleyebiliriz. Bu mesajı durup dururken söylemedim. Geçmişte bir komisyon toplantısında ‘EYT’nin çok büyük bir kapasitesi var’ dediğimde, orada oturanlar ‘EYT’liler 3-5 bin kişi’ dediler. Biz de ‘EYT’lilerin 1 milyonluk grupları var’ dedik. Dolayısıyla o zaman karar alıcıları ikna etme durumu oluştu. Tecrübelerimize dayanarak konuşuyoruz; seçim sürecine doğru örgütlü şekilde seslerini duyurmaları belirleyici olacaktır.”
