Erzurum’un Oltu ilçesinde 85 yaşındaki demirci ustası Nurettin Toprak, 1966 yılında açtığı atölyesinde yıllardır aynı örste nal üretmeye devam ediyor.
Oltu’ya bağlı kırsal Orucuk Mahallesi’nde yaşayan Nurettin Toprak, 70 yıl önce başladığı bu mesleğine 1966 yılında köy evinin yanındaki atölyesinde devam ediyor.
Toprak, uzun yıllar boyunca yerel halkın hayvanlarına takılan nallarından öküz arabalarının tekerleklerine takılan demir parçalarına kadar birçok ürünün üretildiği atölyesinde, teknolojiyle birlikte azalan işlere rağmen mesleğini oğlu ile birlikte sürdürmeye çabalıyor.
O günden bu yana sabah namazıyla birlikte demir ateşini yakan ve 60 yıldır aynı örste demir döven Toprak, tarımda makineleşmenin getirdiği talep azalmasına rağmen mesleğini oğlu ile yaşatmaya çalışıyor.
“Bir ben kaldım, ben de sıfıra çıktım”
Demirci ustası Nurettin Toprak, AA muhabirine çocuk yaşlarda demirciliğe çırak olarak başladığını ve 2 yıl askerlik yaptıktan sonra kendi dükkanını açtığını aktardı.
Kendi imkanlarıyla 1966 yılında şu anki dükkanını kurduğunu belirten Toprak, şunları söyledi:
“Hep dükkanımın başındayım. Yakın ilçelerden buraya toptan nallar almak için gelirlerdi. Artık çalışırken yoruluyorum. Ateşin karşısında zorlanıyorum. Son on yıldır tansiyon hastalığım var. Doktor bana ‘Ateşe girmeyeceksin.’ dedi. Ben de doktora dedim ki, ‘Hocam sen bana sağken mezara gir diyorsun.’ Demiri bırakmayı düşünmüyorum. Sabah namazımı kılar, gelir dükkanımı açarım. Saat 09.00’a kadar ateşin başında çalışıyorum. Sonrasında oğlum gelip iş yapıyor. Bu şekilde hayatımı sürdürüyorum. Son dört yıldır eski gibi değilim. Artık yaptıklarımız satılmıyor. Şimdi alan olursa yapıyoruz. Eskiden bu bölgede 18 demirci vardı ama şimdi hiçbiri yok. Bir ben kaldım ve ben de sıfıra indim.”
Dükkanında kullandığı aletlerin oldukça eski olduğunu dile getiren Toprak, “Dükkanı açtığımda bir örs almıştım. Burada Rus örsü de var. Dükkanımdaki malzemelerin hepsi çok eski durumda. Malzemelerim eskisi gibi kullanılamadığı için pas tuttu. Çalışan demirin pas tutmayacağını söylerler ama bunlar da kullanılmadıkları için paslanmaya başladı.” diye konuştu.
“Sadece nal işi kaldı, o da sona yaklaşıyor”
Babasının yanında demirci dükkanında çalışan 56 yaşındaki Hikmet Toprak ise mesleğin artık sona ermekte olduğunu ifade etti.
Kendisi de 43 yıl önce bu işe başladığını belirten Toprak, “Eskiden öküz arabalarının tekerleklerine halka, çift demiri, balta ve çapa gibi aletleri el emeğiyle yapardık ama şu anda bu işler tamamen bitti. Sadece nal işi kaldı ve o da bitmek üzere.” dedi.
Toprak, babasının mesleğe olan tutkusu hakkında şöyle konuştu:
“Dükkana olan ilgisi hiçbir şeyde yoktur. İş olmasa bile burada oturur dururuz. Biz de bunu babamızdan öğrendik. Eskiden babamla sabah dükkanı açar akşama kadar çalışırdık ve pazarlarda nal satardık. Şu an bunlar kalmadı ama babam halen çalışıyor ve sanırım bu işin son temsilcisi ben olacağım. Ömrüm yettiği sürece bu mesleği sürdüreceğim çünkü ben de babam gibi bırakamıyorum; 13 yaşımdan beri dükkandayım.”
